… dingen doen die ik leuk vind
… uitrusten als ik moe ben
… eten als ik honger heb
… mijn eigen tempo bepalen
… lekker vroeg naar bed gaan als ik slaap heb
… heel goed voor mezelf zorgen
… hulp vragen als ik die nodig heb
… onbelangrijke dingen van me afzetten
…

Hee, eigenlijk verandert er dus niks!

En bij jou? Wordt het bij jou al tijd dat je net doet alsof je vrijwel elke dag zwangerschapsverlof hebt?

Discipline, maar dan effectief:
“Ik kan ook een beschuitje met jam nemen… nee, ik heb honger, dus ik begin met brood met kaas en tomaat.”
“Ik heb geen zin om op de fiets te gaan. Maar dat komt omdat ik moe ben van een hele dag naar een beeldscherm kijken, dus dan helpt fietsen juist. Huppekee.”
“Zal ik nog een koekje nemen? Nee, ik ben gewoon moe, daar helpen honderd koekjes nog niet tegen. Ik neem even pauze.”
“Ik heb nog geen zin om naar bed te gaan, zal ik deze film afkijken? Hm, eigenlijk ben ik gewoon lamlendig omdat ik vanavond te moe was om iets leuks te doen. Ik ga nu naar bed, zodat ik morgen niet weer zo moe ben en wel iets leuks kan doen.”

Enzovoort. Jullie snappen vast het verschil tussen het eerste en tweede rijtje!

Het is heel nuttig om bij uitstelgedrag na te gaan wat de reden is om nog niet aan de slag te gaan. Wil je dit echt doen? Of wil je het diep in je hart niet? En als je het wel wilt, denk je dan dat je het kunt? Als je aan dat laatste twijfelt, heb je misschien wel nieuwe informatie, nieuwe vaardigheden of ondersteuning nodig.

Blijf je lang in je uitstelgedrag hangen zonder het nader te bekijken, dan loop je de kans dat je zelfvertrouwen steeds kleiner wordt. Nu heb je niets veranderd en je hebt er ook nog het etiket ‘uitsteller’ bij gekregen. Daar zul je niet trots van worden. Van een kleine stap vooruit wel!

Hoi Frans,

Wat een vrolijk liedje heb je gemaakt. En wat zullen veel mensen zich in de tekst herkennen!

Het lijkt net alsof het heel logisch is wat je zingt – en eerlijk gezegd geef ik je groot gelijk dat je vandaag niet wilt stoppen met de dingen waar je zo van houdt. Maar eh… ik zou daar morgen ook niet mee stoppen, als ik jou was. Want het doel van gezond leven is toch niet om je te vervelen en ongelukkig te zijn?

Misschien hebben jij en alle mensen die dit dilemma herkennen iets aan deze tip: ga nooit aan de slag met voornemens waarbij je jezelf iets verbiedt. Nooit. Want als je dat doet, hou je het toch nooit vol. En als je het opgeeft, verlies je weer een beetje vertrouwen in jezelf. Dat is zonde.

Dus begin je lijstje met voornemens inderdaad maar met:
- leven
- feest vieren
- dansen
- meiden versieren
- uitgaan

En bedenk er een paar dingen bij die goed voor je zouden zijn en die je eigenlijk ook best te doen vindt. Misschien zit hier iets bij:
- eten als je honger hebt (in plaats van pas uren later, zodat je lichaam onrustig is geworden en je daardoor gaat schransen en meer vet vasthoudt)
- van tevoren regelen dat het iets goeds is, wat je te eten krijgt (zodat je honger ook echt weggaat)
- elke dag acht uur aan een stuk slapen
- af en toe een stukkie lopen, bijvoorbeeld met een vriend of vriendin om bij te kletsen
- regelmatig een glas water drinken
- even pauze nemen als je moe bent en dan iets heel anders gaan doen

Je kunt eenvoudig testen of je voornemens goed zijn: als je er morgen pas mee wilt beginnen en vandaag nog niet, dan zie je het blijkbaar niet zitten en is je voornemen niet goed.

En… één ding tegelijk he! Nieuwe gewoontes erbij leren kost inderdaad tijd, dus het is goed dat je daarop voorbereid bent. En je bent ook nog bereid om steun van je vrienden te vragen. Ik heb er daardoor alle vertrouwen in dat je het voor elkaar krijgt en nog lang kunt leven en feesten en zingen in de kroeg. Veel plezier.

Groeten,
Meijke

Maar wat nu als je jezelf blijft voorhouden dat je alles moet aankunnen? Dan ga je tegen een aantal dingen aanlopen. Bijvoorbeeld dat de energie van mensen wisselt door de dag heen. Dat is gewoon door hormonen geregeld; je hebt een dagritme. Verwacht je op elk moment van de dag piekprestaties van jezelf, dan ontregel je je lichaam en put je jezelf uit. Het gevolg: je kunt steeds minder hebben (wat je dan weer helemaal niet kunt hebben van jezelf ).

Verder veranderen er dingen in een mensenleven. Misschien verhuis je naar een plaats waar je nog niet zo goed de weg weet of weinig mensen kent. Je krijgt een kindje. Je gaat een studie doen. Er vallen mensen weg, je ontmoet nieuwe mensen. Misschien word je wel ziek of moet je herstellen van ziekte. Je wordt ouder, waardoor je lichaam en geest langzaam veranderen. Van jezelf verwachten dat je onder al die omstandigheden alle ‘oude’ dingen blijft kunnen (en liefst nog een beetje meer!), zorgt ervoor dat je jezelf overvraagt. Je verliest waarschijnlijk je plezier en je voldoening in de dingen die je doet.

En waarom eigenlijk? Omdat je denkt dat je niet goed genoeg bent als je iets niet doet of niet goed kan? Of omdat andere mensen je dan niet aardig meer zullen vinden? De leukste en indrukwekkendste mensen, zijn degenen die hun eigen zwaktes accepteren en er goed mee om kunnen gaan. Ook leuk voor anderen: kunnen die ook eens iets voor jou doen, wat je zelf niet kan. Dat geeft hen trots en voldoening, zeker als jij er dankbaar voor bent (in plaats van bezig te zijn met je eigen gevoel van tekortschieten).

Het plan moest algauw worden bijgesteld, want na dertig baantjes verzoop ik bijna en ik word nooit bruin en ik was al slank dus er viel niks af te vallen. Maar het allerbelangrijkste probleem aan het plan was, dat het nooit zinvol is om te willen veranderen in iemand anders. Je kunt niet iemand worden die je niet bent. En het hoeft ook niet, want je bent al goed genoeg.

Stel nu eens dat dat waar is, dat je als mens goed genoeg bent. Waarom kiezen mensen dan vaak het uitgangspunt dat ze niet goed genoeg zijn? Een veel voorkomende reden is, dat mensen denken dat je alleen verder kunt komen in het leven als je ontevreden bent. Dat is niet waar. Ga maar na: de momenten dat je het meeste waard was voor de mensen om je heen en de beste prestaties leverde, waren de momenten dat je helemaal in je element was en wist dat je het allemaal kon.

Je hoeft dus niet in iemand anders te veranderen. Je kunt beter meer jezelf worden. Dat kun je doen door te ontdekken wat voor jou belangrijk is. En vervolgens te zorgen dat de dingen die je doet, zegt en denkt daar steeds meer bij gaan passen. Soms vraagt dat moed, of veel oefenen, maar je wordt er wel gelukkig van!

Een mooie inspiratiebron is ook de inaugurele speech van Nelson Mandela uit 1994. Je vindt hem onder andere <a href=”http://blogger.xs4all.nl/theebe/articles/24785.aspx” target=”_blank”>hier</a>.

Ik vond het wel een goed verhaal. En een leuk voorbeeld van hoeveel automatische handelingen wij mensen in ons systeem hebben zitten. Als je die wilt veranderen, moet je oefenen. Soms heel lang oefenen! Dat hou je beter vol als je goed weet waar je het voor doet. Wat levert je nieuwe gedrag je op? Als dat de moeite waard is, is het bijna leuk om er stevig voor te moeten oefenen en een beetje af te zien. Dat geeft het leven kleur.

Tweeduizend elf. Een jaar waarin je goed oplet wat jouw lichaam nodig heeft om je steeds te brengen waar je wilt zijn. Waarin je steeds beseft dat je alleen kunt presteren als je in conditie blijft. Dat voor jezelf zorgen minstens zo belangrijk is als voor anderen zorgen of je dagelijkse taken volbrengen. Ook omdat je alleen plezier in je taken kunt hebben, als je lichaam mee blijft doen. Omdat je weet dat je plezier en voldoening niet met je verstand kunt voelen.

Tweeduizend elf. Een jaar waarin je je lichaam en geest de stimulans geeft die ze nodig hebben. En vervolgens de gelegenheid om te herstellen en tot rust te komen, door afwisseling te brengen in je bezigheden. Nadenken, bewegen, creatief bezig zijn, informatie verwerken, praktische klusjes doen, spelen, luisteren, niets doen, praten… alles krijgt zijn eigen plek. Daardoor kun je meer doen dan je ooit gedacht had en tegelijk meer energie behouden dan je ooit hebt gehad.

Tweeduizend elf. Een jaar waarin je onnodige onrust kunt voorkomen. Je kent je eigen normen en weet dat je er niet altijd aan kunt voldoen. Soms moet je een keuze maken en dat doe je. Een jaar ook, waarin je toch regelmatig onrust zult voelen. Maar je bent er niet bang voor. Je weet dat je de onrust zult overleven en hem gewoon de ruimte kunt geven. Zodat je merkt wat je nu eigenlijk dwars zit. En daarna echte rust kunt voelen. Omdat je goed genoeg bent.

Tweeduizend elf. Een jaar dat je met vertrouwen tegemoet kunt zien, omdat je in staat bent om te leren, te genieten en los te laten.

Maar toen was ik dus wakker en begonnen mijn hersenen lekker op gang te komen. Ik verzon allerlei leuke, slimme en creatieve ideeen. Terwijl het me beter leek om nog een paar uur te gaan slapen. Het leek wel alsof ik elke keer vergat dat ik wilde gaan slapen omdat ik afgeleid werd door alweer iets interessants dat langskwam.

Ik weet dat er meer mensen zijn die hier last van hebben. Als ze naar bed gaan, of als ze halverwege de nacht wakker worden. En sommigen hebben dan niet eens leuke dingen in hun hoofd zoals ik nu had, maar vooral veel gepieker.

In mijn boek ‘Meer energie!’ heb ik uitgelegd waarom het zo belangrijk is om voldoende uren (diepe) slaap te krijgen. En ik heb ook een lijst met tips gegeven hoe je dingen zo kunt veranderen, dat de kans groot is dat je beter inslaapt en doorslaapt. Je kat niet in de slaapkamer laten is ook zo’n tip…

Hier nog een aanvullende truc, die ik vanmorgen ontdekte en die goed hielp. Het voelde alsof er een klein wezentje was in mij dat telkens achter elke interessante gedachte aanliep en vergat dat ik wilde slapen. Dus stelde ik me keer op keer voor dat ik dat wezentje vriendelijk terugriep en zei: ga maar lekker slapen. Ik liet het gaan liggen en tot rust komen.

Dit lukte niet ineens; ik heb het een aantal keren gedaan want hij ging er telkens weer vandoor. Hoe vaak weet ik niet precies, want ik ben in slaap gevallen. Maar dit is goed om te beseffen als je jezelf probeert te helpen in te slapen: je zult jezelf waarschijnlijk een aantal keren in slaap moeten sussen voor het lukt. Misschien zelfs heel vaak. Ga je daar niet over opwinden, maar blijf er rustig mee verder gaan. Oefening baart kunst.

Het gaat als volgt: ik zit te werken aan mijn bureau en dan hoor ik wat geschuifel onder mijn stoel. Ik kijk naar beneden en dan ligt er een grijs speelmuisje naast mijn stoel. Dan kijk ik achterom en dan zie ik in de gang, bovenaan de trap, Yoki liggen die me verwachtingsvol aanstaart. Ik gooi vanaf mijn werkplek het muisje met een boog van de trap af en zie Yoki zich er achteraan storten. Een halve minuut later ligt het muisje weer naast mijn stoel en is het de bedoeling dat ik het nog een keer gooi.

Ze houdt dit rustig een half uur vol. Niet mijn meest productieve half uur van de dag, maar ik kan tussendoor best een blogtekst typen ofzo. Nu moet ik het muisje weer even gooien, moment…

Wat hier nou zo leuk aan is, is dat het laat zien dat een levend wezen patronen kan aanleren. Yoki heeft eens een muisje naast mij neergelegd en toen gooide ik het weg. Dat was leuk, dus legde ze het weer naast me neer. En het is voor haar ook helemaal geen vraag of ik het weer ga gooien, ze gaat gewoon klaarliggen naast de trap. Zie daar een apporterende kat.

Bij mensen werkt het net zo. Stel bijvoorbeeld dat je gewend bent om direct na het eten op een bepaalde plek op de bank te gaan zitten en de tv aan te doen. Als je dat zes dagen doet, dan denk je er op de zevende dag niet meer bij na. Je zit al op de bank en hebt de afstandsbediening al in je hand voordat je een besluit hebt genomen over wat je die avond wilt doen.

Als ik Yoki’s muisje niet meer gooi, zal ze dat heel jammer vinden. Haar spelletje is weg, wat nu? Waarschijnlijk gaat ze na een tijdje ronddrentelen in een plant hangen of in de gordijnen om mijn aandacht te trekken. En dan gooi ik toch het muisje maar weer…

Ook dit werkt bij mensen net zo. Als jij op die bank gaat zitten en je mag de tv niet aanzetten omdat je dat beter vindt voor jezelf, dan kun je daar behoorlijk onrustig van worden. Je hebt nog geen andere gewoontes en bovendien: waarom moet je leven zo ingewikkeld zijn? Waarom zou je niet gewoon die tv weer aanzetten? Op een gegeven moment heb je daar genoeg van en dan is de kans groot dat je inderdaad de tv weer aanzet.

Stel nu dat er een moment komt dat ik geen muisjes meer wil gooien. Dan is er een slimmere stap om te zetten: de situatie veranderen. Bijvoorbeeld ergens anders gaan zitten, schoon water in het bakje van de katten gaan doen of een ander speeltje neerleggen ergens in het huis en daar de aandacht op vestigen. Zo lang ik op dezelfde plek in huis zit in dezelfde houding, komt Yoki haar muisje brengen. Als ik er niet zit, doet ze dat niet.

Kortom: als je een gewoonte wilt veranderen bij jezelf, verander dan ook iets in de rest van je patroon. Ga aan de andere kant van de bank zitten. Verplaats spullen. Doe dingen in een andere volgorde. Als je alles hetzelfde blijft doen, is het heel lastig om dat ene ding te veranderen. Verstoor je automatismes, dan lukt het veel beter. Handig om te weten als je goede voornemens hebt…